Tulpa – emanacja iluzji

Alexandra David-Néel (1868-1969) – śpiewaczka, pisarka, buddystka, pierwsza Europejka, która dotarła do Tybetu (tu na zdjęciu w Lhasie). Fot. domena publiczna

Słowo sprul-pa, czyli tulpa, oznacza w języku tybetańskim emanację, manifestację, magiczne lub iluzoryczne ciało. Chodzi o specyficzną projekcję, którą jogini stosują w praktykach wymagających szczególnej wizualizacji

Żyjąca na początku XX w. Alexandra David-Néel wprowadziła na obradach Towarzystwa Teozoficznego zagadnienie tulpy, którą nazwała myślokształtem zdolnym do materialnego manifestowania się. Tworzenie takich bytów wymaga wielkiej dyscypliny mentalnej i ogromnego zasobu sił. Kyerim (faza budowania) nie powinna jednak być pozostawiona bez następującej po niej fazy dzogrim, czyli procesu wycofania się po dokonanym akcie kreacji lub recytacji i rozpuszczenia zbudowanej wizualizacji. Niezbędne jest przeprowadzenie procesu Laya, który polega na wizualizowaniu stopniowego pozbywania się stworzonej formy aż do całkowitego jej rozpuszczenia się do postaci światła, które przekształca się następnie w maleńkie jak kropla wody bindu (w tybetańskim thigle), wchłonięte następnie do serca twórcy. Ostatecznie ten mały punkcik powinien zniknąć w pierwotnej przestrzeni.

Ćwiczenie technik budowania i rozpuszczania, niekiedy nawet burzenia (jak np. w przypadku mandali usypanej z piasku), ma na celu uświadomienie sobie oraz utrwalenie prawdy o nietrwałości zjawisk, istotnej do uzyskania wglądu w prawdziwą naturę umysłu. Uczy też nieuzależniania się od własnych kreacji mentalnych.

Jest wiele przypowieści o tym, jak wielcy Mistrzowie (np. Milarepa) świadomie tworzyli tulpy, które były widoczne dla innych, mogły wykonywać nawet fizyczne zadania. Jogin przebywał np. w stanie medytacji, na odosobnieniu, podczas gdy jego wytworzony mentalnie sobowtór pokazywał się w wiosce, rozmawiał z ludźmi, a postronni obserwatorzy nie byli w stanie odróżnić go od oryginału. Miało to na celu udowodnienie, że cały świat materialny jest taką samą projekcją umysłu jak wizualizowany byt.

Wspomniana badaczka Tybetu Aleksandra David-Néel twierdziła, że stworzyła tulpę uśmiechniętego mnicha, która z czasem stała się złośliwa i zaczęła straszyć członków wyprawy. Wyglądało na to, iż zaczęła żyć własnym niezależnym życiem. W konsekwencji wymagało to od Aleksandry wielotygodniowej intensywnej praktyki medytacji rozpuszczania, aby ponownie wchłonąć postać mnicha, co opisała jako znacznie trudniejsze od procesu jego tworzenia.