Żywy folklor wokół nas

Żywy folklor to termin, który pojawił się około 2016 r. wśród badaczy zjawisk niewyjaśnionych. Jak sugeruje nazwa, odnosi się do wszelkich ludowych istot, takich jak krasnale, chochliki, wróżki czy diabły, które przed wiekami wchodziły w interakcje z ludźmi. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdybyśmy mówili o czasach naszych dziadków czy pradziadków, ale podobne relacje pojawiają się w XXI w. I dotyczy to nie tylko naszego kraju, ale całego świata

Problemem jest to, iż nie każdy chce o nich mówić lub dzielić się swoimi doświadczeniami z przejawami żywego folkloru nawet w celach naukowych. Etnografowie i inni badacze raczej niechętnie przyjmują do wiadomości, że wspomniane istoty mogą nie być jedynie wytworem wyobraźni czy tradycji, a więc mówienie o nich jako o realnych bytach folklorystycznych w XXI w. przez wielu uznawane jest za nonsens. Komu w głowie skrzaty i czarty w czasach sztucznej inteligencji?

Tymczasem ja na swoim blogu w 2012 r. podjąłem temat postaci znanych z folkloru, widywanych współcześnie, który okazał się być strzałem w dziesiątkę, bo wzbudził ogromne zainteresowanie. Rozwijając temat, dotarłem do wielu świadków zdarzeń o wysokim współczynniku dziwności, groteski i horroru, w efekcie czego powstały dwie książki: Magiczna rzeczywistość i Wysoka dziwność. Gdy z biegiem czasu moje archiwum rozrosło się do 97 takich zdarzeń z lat 1908–2024, powstała wydana ostatnio książka Żywy folklor wokół nas. W niej zabieram Czytelników w fascynującą podróż po świecie, gdzie granice między rzeczywistością a podaniami ludowymi zacierają się w najbardziej niezwykły sposób. Opowiadam historie, do których dotarłem osobiście lub które poznałem dzięki współpracy z innymi badaczami i popularyzatorami Nieznanego. Każda z nich ukazuje nie tylko niezwykłe istoty z dawnych podań, lecz także ludzi twierdzących, iż zetknęli się z nimi w XX lub XXI w. – w czasach zaawansowanych technologii, monitoringu i kamer rejestrujących rzeczywistość. Wędrujemy po współczesnych doświadczeniach z wiedźmami i Babami Jagami, mrocznych światach rogatych istot. Spotykamy podstępne stwory zamieszkujące rzeki i studnie, znane jako wodniki czy utopce, wciąż budzące niepokój.

Na koniec przedstawiam autorską Teorię Interaktywnej Rzeczywistości (TIR), próbującą wyjaśnić nie tylko dlaczego i w jaki sposób ludzie doświadczają spotkań z żywym folklorem, ale także jak podobne mechanizmy mogą tłumaczyć obserwacje UFO i podobne paranormalne doświadczenia. Teoria Interaktywnej Rzeczywistości opisuje zjawiska, w których czynnik zewnętrzny/inteligentna siła oddziałuje na ludzką percepcję, emocje i świadomość, tworząc niejednoznaczne i zmienne doświadczenia. Teoria jest oparta na wywoływanych m.in. przez DMT (dimetylotryptaminę) obserwacjach stanów zmienionej świadomości, dających dostęp do archetypów, masek kulturowych czy symboli obecnych w relacjach świadków. W tym przypadku nie chodzi o klasyczne UFO ani o byty w sensie biologicznym, ale o półmaterialną siłę, przybierającą formy dostosowane do kultury i oczekiwań obserwatora. Jej celem nie jest nauczanie ani kontakt, jakiego spodziewają się ludzie, lecz utrzymywanie często zwodniczej interakcji z ludzką świadomością.

Na pierwszy rzut oka wydaje się, iż moja teoria jest podobna do teorii dystorsji Jose Antonio Caravacy (NŚ 10/2021), jednak nie jest z nią identyczna. Uważam, że teoria hiszpańskiego badacza nie wyjaśnia materialnych śladów pozostawianych przez UFO oraz innych fizycznych aspektów doświadczeń paranormalnych.